Bilgi Merkezi
CODESYS Nedir ve Endüstriyel Otomasyonda Ne İşe Yarar?
CODESYS, endüstriyel makinelerin kontrol yazılımını üretici markasından bağımsız biçimde yazmayı sağlayan bir geliştirme platformudur. Kısaca: kontrol mantığınızı bir kez yazar, çalışma zamanı desteği bulunan herhangi bir denetleyicide çalıştırırsınız.
CODESYS Temel Bileşenleri Nelerdir?
Platformu anlamanın en pratik yolu, onu iki ayrı parçaya bölmektir: masanızda çalışan geliştirme ortamı ve makinenin içinde çalışan çalışma zamanı. Birincisi programı yazdığınız yerdir ve ücretsizdir; ikincisi programı gerçek zamanlı olarak işleten katmandır ve lisanslanır.
- Development System Proje ağacı, kütüphane yöneticisi, cihaz yapılandırıcısı ve hata ayıklayıcının bulunduğu ana arayüz. Kesme noktası koyma, değişken izleme ve çevrimiçi değer değiştirme buradan yapılır.
- Control Runtime Derlenmiş uygulamayı hedef cihazda çevrim çevrim koşturan yazılım. Endüstriyel PC, ARM tabanlı gömülü kart veya üçüncü parti denetleyici üzerinde çalışabilir.
- Cihaz Tanımları (Device Description) Sürücü, I/O modülü veya denetleyicinin yeteneklerini tarif eden dosyalar. Bunlar projeye eklendiğinde saha cihazı yapılandırıcıda görünür hale gelir.
- Kütüphaneler Hareket kontrolü, haberleşme, dosya işlemleri ve matematik fonksiyonlarının hazır blok koleksiyonları. Kendi kütüphanenizi de sürümleyip aynı biçimde dağıtabilirsiniz.
- Görselleştirme Motoru Operatör ekranlarının kontrol projesiyle aynı değişkenler üzerinden tasarlandığı katman. Ayrı bir HMI yazılımı ve ayrı bir etiket tablosu gerekmez.
Neden PC Tabanlı Otomasyon Tercih Edilmeli?
Klasik PLC yaklaşımında kontrol gücü, seçtiğiniz kasanın işlemcisiyle sınırlıdır. Hat büyüdüğünde ya üst modele geçersiniz ya da ikinci bir denetleyici eklersiniz. PC tabanlı mimaride ise kontrol yazılımı donanımdan ayrıştığı için, kapasite ihtiyacı arttığında yalnızca işlemci sınıfını yükseltmek çoğu durumda yeterli olur.
İkinci kazanç, kutu sayısının azalmasıdır. Mantık kontrolü, hareket kontrolü, CNC yorumlayıcı, operatör arayüzü ve veri kaydı tek bir cihazda toplandığında pano içindeki bileşen sayısı, kablolama ve arıza yüzeyi belirgin biçimde küçülür.
Üçüncüsü ise uzun vadeli olanıdır: uygulama kodunuz belirli bir üreticinin ekosistemine bağlı olmaktan çıkar. Tedarik sorunu yaşadığınız bir donanımı değiştirmek, projeyi baştan yazmayı değil, yalnızca cihaz yapılandırmasını yenilemeyi gerektirir.
| Kriter | Klasik PLC | CODESYS / SoftPLC |
|---|---|---|
| Donanım bağımlılığı | Üreticiye kilitli | Çalışma zamanı destekli her cihaz |
| Hesaplama kapasitesi | Model ile sınırlı | İşlemci sınıfı ile ölçeklenir |
| Motion ve CNC | Çoğunlukla ek modül | Aynı projede, aynı çevrimde |
| Operatör arayüzü | Ayrı HMI yazılımı | Tek değişken havuzu |
| Veri kaydı ve raporlama | Harici SCADA gerekir | Yerel dosya sistemi ve OPC UA |
| İlk yatırım maliyeti | Orta | Donanıma göre değişken |
Türkiye’de CODESYS Mühendisliği: EMEA Technology
EMEA Technology, CODESYS tabanlı kontrol sistemlerini yalnızca lisanslamakla kalmaz; makinenin hareket profilini çıkarır, kütüphane yapısını kurar ve sahada devreye alır. Bursa’daki genel merkez ve ULUTEK Teknoloji Geliştirme Bölgesi’ndeki ofisimizden Türkiye genelinde proje yürütüyoruz.
Çalışma biçimimiz basittir: önce makinenin ne yapması gerektiğini yazılı hale getiririz, sonra bunun için gereken en yalın mimariyi öneririz. Gereksiz lisans satmak yerine, devreye alma sonrasında da açılabilir bir kod bırakmayı tercih ederiz.
- Mimari Tasarımı
- Uygulama Geliştirme
- Saha Devreye Alma
- Lisans Tedariği
- Mühendis Eğitimi
- Uzaktan Destek
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
CODESYS bir PLC markası mıdır?
Hayır. CODESYS bir donanım markası değil, IEC 61131-3 standardına göre kontrol uygulaması geliştirmeyi sağlayan bir yazılım platformudur. Aynı proje, çalışma zamanı desteği bulunan farklı üreticilerin denetleyicilerinde çalıştırılabilir.
CODESYS ücretsiz mi, ücretli mi?
Geliştirme ortamı ücretsiz indirilip kullanılabilir. Ücretlendirme, uygulamanın çalıştırılacağı hedef cihazdaki çalışma zamanı ve SoftMotion, CNC, görselleştirme gibi ek paketler için geçerlidir. Simülasyon modunda lisans olmadan da program yazıp deneyebilirsiniz.
Hangi programlama dillerini kullanabilirim?
IEC 61131-3 standardındaki altı dilin tamamı desteklenir: Yapısal Metin (ST), Fonksiyon Blok Diyagramı (FBD), Merdiven Diyagramı (LD), Sıralı Fonksiyon Şeması (SFC), Sürekli Fonksiyon Şeması (CFC) ve Komut Listesi (IL). Aynı proje içinde diller karışık kullanılabilir.
Mevcut PLC programımı CODESYS’e taşıyabilir miyim?
Mantık yapısı taşınabilir; ancak üreticiye özel fonksiyon blokları ve donanım yapılandırması yeniden kurulmalıdır. EMEA Technology bu geçişlerde mevcut programın işlevsel analizini çıkarır ve kütüphane karşılıklarını belirler.